به گزارش سرویس فن‌اوری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، مراسم آغاز فاز علمی طرح ملی گداخت هسته‌یی و افتتاحیه‌ دوره‌ آموزشی و شروع به کار گروه‌های استخدامی جدید طرح ملی گداخت هسته‌ییبا حضور رییس و جمعی از مسوولان سازمان انرژی اتمی ایران در سالن دکتر حسابی سازمان انرژی اتمی برگزار شد.

طرح ملی طراحی و ساخت راکتور و نیروگاه آزمایشی گداخت از جمله شش طرح کلان ملی کشور در حوزه فن‌اوری است که قرارداد اجرای آن آذرماه سال گذشته همزمان با هفته «پژوهش و فن‌آوری» در حضور رییس جمهور بین معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری و رییس سازمان انرژی اتمی ایران امضا شد.

اجرای این طرح کلان ملی به پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی پژوهشگاه علوم و فن‌اوری هسته‌یی سازمان انرژی اتمی ایران محول شده است.

دستیابی به دانش فنی نسل جدید انرژی‌های هسته‌یی و تولید انرژی‌های پاک، پایدار، نو و تجدید پذیر به عنوان مهمترین و بهترین نوع انرژی‌های نسل‌های آینده از دستاوردهای حاصل از اجرای این طرح خواهد بود.

رییس سازمان انرژی اتمی ایران:

ایران در عرصه‌ علمی اوج گرفته است

‌50 نفر از نخبگان کشور برای کار در طرح ملی گداخت انتخاب شدند

دکتر علی اکبر صالحی ـ رییس سازمان انرژی اتمی ـ طی سخنانی در این مراسم با بیان این که اصولا انرژی یکی از عناصر قدرت هر جامعه است، اظهار کرد: علاوه بر فرهنگ، علم، ثروت ملی و معادن، یکی از عناصر واقعا اثر بخش برای جامعه، انرژی است که منبع آن بسیار مهم است.

وی گفت: نسبت انرژی و تاسیسات مادی مثل نسبت جان به موجودات زنده است. اگر از موجودات زنده جان را بگیرند دیگر کارایی ندارند.

وی گفت: پس از آن که بشر اولیه چگونگی ایجاد کردن آتش را یاد گرفت، اولین ورودش به تولید انرژی بود و امروز بشر با عناصر موجود در زمین به گونه‌ای رفتار می‌کند که انرژی‌های نهفته در آن را بیرون بکشد و خداوند از این بابت به انسان می‌بالد.

رییس سازمان انرژی اتمی با بیان این که انرژی‌های فسیلی تجدید ناپذیرند و انرژی‌های تجدید پذیر مثل آب، باد و خورشید شاید نتوانند آن گونه که بشر نیاز دارد، انرژی‌اش را تامین کنند، گفت: هر کشور و ملتی که می‌خواهد از منبع خوب انرژی برخوردار باشد باید به مقوله‌ی ترکیب انرژی توجه کند. به عبارتی نباید تمام تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد چید. ما نیاز داریم به مصادیق مختلف انرژی دست‌اندازی کنیم از جمله انرژی هسته‌یی و گداخت هسته‌یی.

صالحی با اشاره به دو روش مغناطیسی و لیزری در دست‌یابی به گداخت هسته‌یی خاطرنشان کرد: این چالشی است که در پیش داریم. بعد از 31 سال با زمینه‌های خوبی که در کشور ایجاد شده است و با وجود مشکلاتی که داشته‌ایم به خود افتخار می‌کنیم که لااقل در سطح جوامع هم اندازه و مثل خود هستیم و یا بالاتر از آن‌ها. اگر به گذشته‌ی ملت‌ها نگاه کنیم می‌بینیم همه‌ی ملت‌ها یک اوج و یک حضیض داشته‌اند. به اوج رسیدن یک ملت به شرایط زندگی، مدنی، اجتماعی و غیره بستگی دارد و سقوطش بازهم به بهم‌ریختگی شرایطی است که او را به اوج رسانده است. تصورم نه از باب خوشبینی بلکه یقین دارم که شرایط برای اوج گیری ملت ایران فراهم می‌شود و غبار از شرایط گرفته می‌شود. امروز می‌بینیم ایران در عرصه‌ی علمی اوج گرفته است.

وی با اشاره به این که ایران پس از اسلام به لحاظ علمی، مشاهیر و دانشمندان بزرگی را در خود جای داده است ادامه داد: معتقدم و احساس می‌کنم این شرایط دوباره در حال فراهم شدن است.

رییس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: بسیار خوشحالم که 50 نفر از بهترین نخبگان و جوانان کشور برای کار در این پروژه انتخاب شدند و به این عرصه قدم می‌گذارند. البته باید بدانیم که راه در این مسیر هموار نیست، بلکه موفقیت در این مسیر منطبق با نگاه ملی و از خودگذشتگی ماست. باید «خود» را از میان برداریم و به « ما» تبدیل کنیم. اگر هدف کسب رضای خدا و منافع می باشد می‌توان به نتیجه رسید و موفق شد. ما هم علم می‌خواهیم و هم دین را تا بتوانیم اوج بگیریم.

صالحی ادامه داد: عرصه و راه پرپیچ و خمی که در پیش است؛ فن‌اوری گداخت است که هنوز جا نیافتاده و حداقل 20 تا 30 سال ممکن است طول بکشد تا گداخت تجاری شود.

وی خطاب به مدیران و مسوولان طرح ملی گداخت اظهارکرد: ‌مدیریت شما عزیزان و مسوولیت‌تان بسیار حساس و مهم است. نحوه‌ی هزینه‌کرد‌ها مهم است و باید با جدیت جلو رویم. تا چند سال آینده شما نمی‌توانید کار چشم‌گیری داشته باشید اما باید در این مسیر جدی باشید. ما نیاز به منابع جایگزین برای انرژی فسیلی داریم. چرا که این انرژی رو به اتمام است. ما باید از نفت فروشی هر چه زودتر دست برداریم. نباید صادر کننده منابع انرژی خودمان باشیم.

صالحی خاطرنشان کرد: ‌قدم‌های بلندی در عرصه‌ انرژی هسته‌یی برداشته شده است ما امیدواریم در 10 تا 15 سال آینده در انرژی هسته‌یی به جایی برسیم که تامین کننده‌ی خوبی باشیم.

کندی و یا تندی فعالیت‌ هسته‌یی ما براساس تصمیم‌ گیری‌های علمی است

رییس سازمان انرژی اتمی ایران همچنین در حاشیه این مراسم در جمع خبرنگاران حضور یافت و در پاسخ به سوالی درباره برخی اخبار مبنی بر کند شدن روند فعالیت‌های غنی‌سازی ایران به دلیل استفاده از تجهیزات و قطعات معیوب که ادعا شده است توسط آژانس‌های امنیتی غربی صورت گرفته است، گفت: کندی و یا تندی فعالیت‌ هسته‌یی ما براساس تصمیم‌ گیری‌های علمی است که ما انجام می‌دهیم و هیچ‌وقت این موضوعات را به طور رسانه‌یی تحلیل نمی‌کنیم. آن‌ها هر تحلیلی که می‌خواند داشته باشند. ما کارمان را به خوبی پیش می‌بریم. فعالیت‌های هسته‌یی ما به لطف خدا به خوبی پیش می‌رود و جای هیچ نگرانی نداریم البته با تحقیقات بیش‌تر و تامل بیش‌تر کار را جلو می‌بریم.

وی در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا مبنی بر این که پیش از این گفته بودید پاسخ گروه وین را در چارچوب مذاکرات احتمالی با این گروه ارائه می‌کنید اما سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرده است که پاسخ مکتوبی برای گروه وین در حال آماده شدن است، افزود: پاسخی تهیه شده است و همکاران ما در سازمان انرژی اتمی و شورای عالی امنیت ملی این پاسخ را تهیه می‌کنند و ظرف دو سه روز آینده به گروه وین داده خواهد شد. این یک پاسخ کلی است که به گروه وین می‌دهیم و پاسخ فنی به سوالات را در جلسه‌ای که احتمالا با گروه وین خواهیم داشت ارائه می‌کنیم.

صالحی ارائه توضیحات درباره پاسخ ایران را به زمان ارسال پاسخ موکول کرد.

او درباره نیروگاه بوشهر نیز گفت: ما در بوشهر دیگر تستی نداریم. الان بحث، بحث بازبینی تجهیزات و تاسیسات است. خوشبختانه تا به امروز کارها به خوبی پیش رفته است و امیدواریم تا پایان شهریورماه شاهد راه‌اندازی نیروگاه بوشهر باشیم.

وی درباره اخراج دو بازرس آژانس و جایگزینی آنان گفت: آن دو بازرس از فهرست بازرس‌های معرفی شده از سوی آژانس حذف شده‌اند و آژانس دو بازرس دیگر را باید معرفی کند و اگر ما با افراد معرفی شده موافق باشیم، آنان را تایید می‌کنیم و این کار در شرف انجام است.

رییس سازمان انرژی اتمی درباره همکاری آژانس در طرح ملی گداخت ایران گفت: ما اعلام می‌کنیم آماده هستیم با هر گروه یا موسسه بین‌المللی و کشوری وارد همکاری شویم. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم بالقوه می‌تواند منشاء و منبع خوبی برای همکاری باشد و امیدواریم در این عرصه کمی که جلوتر رفتیم بتوانیم در صورت آمادگی دیگران با آن‌ها همکاری کنیم. یقیقنا ما تجارب متراکمی داریم که در این همکاری‌ها می‌توانیم منشاء خوبی برای کمک به آن‌ها هم باشیم و فقط نمی‌خواهیم در این زمینه گیرنده باشیم.

او در پاسخ به سوال دیگر ایسنا، درباره تحریم‌های بین‌المللی و لزوم همکاری‌های بین‌المللی در زمینه مطالعات و امکان‌سنجی گداخت هسته‌یی خاطرنشان کرد: ما تا به حال چه کار کرده‌ایم؟ آیا تحریم‌ها ما را متوقف کرده است؟ ما آ‌ن‌قدر پتانسیل در داخل داریم که می‌ توانیم با آن به خوبی کار را جلو ببریم. برای سرعت بخشیدن و بالا بردن محتوای کار علمی اگر همکاری‌های با کشورهای دیگر باشد می‌تواند به روند سرعت دهد. اما اگر آن‌ها خودشان را مجبور کردند که با ما همکاری نکنند اطمینان داشته باشید که ما راه را ادامه می‌دهیم هرچند ناهموار و طولانی باشد اما با اتکا به خداوند و جوانان‌مان راه را طی خواهیم کرد و انشاءالله به مقصد هم خواهیم رسید.

رییس سازمان انرژی اتمی درباره بودجه طرح ملی گداخت هسته‌یی گفت: بودجه اولیه این طرح حدود هشت میلیارد تومان است اما به فراخور پیشرفت کار مشکلی به لحاظ بودجه‌ای نداریم. اگر حجم کار به گونه‌ای رشد کند که نیاز به بودجه بیش‌تر باشد از این نظر محدودیت نداریم.

وی در پاسخ به سوال ایسنا،‌ مبنی بر این که به نظر می‌رسد یکی از مسائل و مشکلات در بحث تحقیقات گداخت ضعف مدیریت بوده است؟ گفت: ما از ابتدا هم تاکید کرده‌ایم بر مدیریت پژوهشگاه که در چنین پروژه ملی‌ای بحث مدیریت اصولی و مهم است از مسوولان پژوهشگاه خواسته‌ام که از کلیه دانشمندان و متخصصان ما در این عرصه که در دانشگاه‌ها و سایر موسسات حضور دارند استفاده کند چون تعداد ‌آن‌ها زیاد نیست و بحث گداخت نسبتا جدید است هرچند ما دو سه دهه‌ است که بر روی آن کار می‌کنیم. اما خیلی جدی نبوده‌ایم و سعی داریم با جدیت بیش‌تری کار کنیم؛ انرژی لایزال بشریت گداخت است، هرچند این پروسه‌ پروسه‌ای 20 تا 30 ساله است تا بخواهد به تجاری‌سازی برسد ولی از حالا باید آمادگی لازم را فراهم کنیم و برای این که سرعت لازم را به این بحث بدهیم باید از کلیه توانایی کشور استفاده کنیم تا سرعت لازم و خوبی به فرآیند تحقیقاتی گداخت که از امروز به طور جدی شروع می‌شود بدهیم.

در حال طراحی توکامک جدیدی هستیم

صالحی در پاسخ به سوال دیگر ایسنا مبنی بر این که پیش از این گفته شده بود سازمان انرژی اتمی در حال طراحی یک توکامک (دستگاه پیشرفته‌ای که برای به‌دست آوردن شرایط جوش هسته‌یی تولید شده است) جدید بومی است، اظهار کرد: ما خیلی از داده‌ها و اطلاعات لازم را داریم اما توکامک یک عنوان کلی است برای روش خاصی که می‌تواند ایجاد پلاسما کند. هم‌چنین روش‌های دیگری است که می‌تواند از طریق لیزر استفاده کرد که آن هم مدنظر ماست. بنابراین هم از طریق امواج الکترومغناطیس و هم از استفاده از لیزر می‌توانیم پلاسما را محدود و ایجاد کنیم که این دو روش را مدنظر داریم. در روش توکامک دو توکامک در اختیار داریم اما این توکامک‌ها به گونه‌ای هستند که هر روز می‌توان در آن یک نوآوری ایجاد کرد.

وی افزود: الان مشکل گداخت هسته‌یی این است که این فرآیند را تا کنون بشر نتوانسته به طور مدام و مستمر دنبال کند. این فرآیند ایجاد می‌شود اما پس از مقطعی متوقف می‌شود ما استمرار بخشی به این فرآیند برای‌مان مهم است؛ بنابراین توکامک‌های جدید را داریم طراحی می‌کنیم که بتوانیم توکامک‌های جدیدی را ایجاد کنیم که بتوانند استمراربخشی برقراری پلاسما را داشته باشند.

صالحی افزود: تمامی روند مطالعات و تحقیقات در زمینه گداخت هسته‌یی در آزمایشگاهی در سازمان انرژی اتمی آغاز می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: از امروز توجه ویژه‌ای به بحث گداخت را آغاز کرده‌ایم و با 50 نفر نیروی جدیدی که در خدمت گرفته‌ایم سعی داریم روح جدیدی را بدمیم که بتوانیم با سرعت و جدیت موضوع را پیش ببریم.

رییس سازمان انرژی اتمی در پایان تصریح کرد: اگر شرایط بین‌المللی اجازه دهد ما علاقمندیم با کشورها و موسسات بین‌المللی دیگر در این زمینه همکاری داشته باشیم.

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی:

‌200 نخبه علمی کشور در طرح ملی گداخت هسته‌یی فعال می‌شوند

رییس پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی سازمان انرژی اتمی هم طی سخنانی در این مراسم اظهار کرد: در دو طرح ملی گداخت هسته‌یی و رادیو داروها از برنامه‌ی پیش‌بینی شده جلو هستیم و تلاش داریم برای بهتر اجرا کردن این طرح‌ها از تمام امکانات کشور استفاده کنیم.

دکتر محمد قنادی خاطرنشان کرد:‌ انرژی حاصل از هم‌جوشی هسته‌یی بهترین راه‌حل برای تامین انرژی پایدار، پاک و ارزان برای آیندگان است. اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد برای به دست آوردن آن زمانی طولانی در پیش است. از طرفی تامین سوخت هسته‌یی دارای مسوولیت‌هایی است. اما پایه‌ریزی برای دست یافتن به انرژی هم‌جوشی هسته‌یی الزامی است و لازم است جوامع مختلف برنامه‌ی دراز مدت علمی برای ما داشته باشند.

وی در توضیح علمی هم‌جوشی هسته‌یی گفت: واکنش شکافت برای تولید انرژی در طبیعت به طور خودکار وجود ندارد به جز یک مورد که دو میلیارد سال پیش رخ داده است و آن هم به خاطر میزان بالای اورانیوم و وجود آب کافی و غنای قابل توجه اورانیوم بوده است. اما واکنش هم‌جوشی هسته‌یی در طبیعت رخ می‌دهد. میلیون‌ها ستاره که در آسمان می‌درخشند حاکی از این اتفاق است. اگر روزی انسان به این انرژی عظیم دست یابد شاید ده‌ها میلیون سال دیگر مشکل انرژی نداشته باشد.

قنادی گفت: در حال حاضر بخش‌هایی از دنیا به شدت تشنه‌ی انرژی هستند از جمله جنوب شرق آسیا، و از این رو به سمت نیروگاه‌های هسته‌یی رفته‌اند. 45 درصد برق کشورهای این منطقه از جمله کره جنوبی و ژاپن از انرژی هسته‌یی تامین می‌شود. 90 سال با روند فعلی که نیروگاه‌های هسته‌یی در حال کار هستند اورانیوم خواهیم داشت که اگر از اورانیوم‌های مصرف شده در نیروگاه‌ها نیز استفاده شود، سال‌های بیشتری می‌توانیم از این انرژی بهره‌مند شویم اما این کار پیچیدگی‌های سیاسی ـ اقتصادی ـ زیست محیطی خاص خود را دارد.

رییس پژوهشکده‌ی علوم و فنون هسته‌یی کشور گفت:‌ ایران نیز به انرژی هسته‌یی روی آورده و مطالعات زیادی صورت داده است. با توجه به فعالیت‌های گسترده سازمان انرژی اتمی در سال‌های گذشته، معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری تصمیم گرفت از شش طرح ملی، دو طرح را به پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌یی محول کند که طراحی و ساخت راکتور و نیروگاه آزمایشی گداخت هسته‌یی یکی از آن‌هاست و از زمان انعقاد قرارداد، فعالیت‌های زیادی در این طرح و نیز طرح مربوط به تولید رادیو داروها صورت گرفته است. در پروژه‌ی رادیوداروها ما جلوتر از برنامه‌ی خود هستیم و در گزارشی که هفته‌ی آینده به معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری ارائه خواهد شد به این مساله اشاره شده است.

قنادی ادامه داد: برای طرح ملی گداخت باید 200 نفر از نخبگان کشور را استخدام کنیم. در این راستا ابتدا از بین بیش از سه هزار نفر بهترین‌ها را انتخاب کرده‌ایم که امروز در خدمت آنان هستیم.

وی با اشاره به روند فعالیت‌های انجام شده طی هشت، نه ماه اخیر برای اجرایی کردن و آغاز طرح ملی گداخت گفت: حداقل 22 جلسه کمیته اجرایی برگزار شده و کارهای اجرایی دو هفته پیش پایان یافته است. از این رو کار علمی را شروع کرده‌ایم. تلاش داریم از تمام امکانات کشور با توجه به شناختی که از صنایع و نیروهای انسانی داریم بیش‌ترین بهره‌برداری را انجام دهیم. هم‌چنین از معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری به خاطر اعتمادشان تشکر می‌کنیم.

رییس پژوهشکده‌ گداخت هسته‌یی خبر داد:

ساخت دو نمونه از دستگاه‌های گداخت در کشور

رییس پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی پژوهشگاه علوم و فن‌اوری هسته‌یی گفت: فاز مطالعات و امکان‌سنجی طرح ملی «طراحی و ساخت راکتور و نیروگاه آزمایشی گداخت هسته‌یی» در دست اقدام است و در این مرحله 50 نفر از کارشناسان نخبه در این زمینه جذب شدند.

به گزارش خبرنگار ایسنا، دکتر اصغر صدیق‌زاده، صبح شنبه در سخنانی در آغاز مراسم اجرای طرح ملی گداخت و شروع فاز علمی این طرح که با حضور 50 تن از متخصصان استخدام شده در این زمینه برگزار شد، گفت: در حال حاضر بالاترین منبع انرژی، سوخت‌های فسیلی هستند که به دلیل آلودگی بالا و محدودیت ذخایر یک منبعی پایدار برای بشریت نیستند و ضرورت دارد منابع دیگر جایگزین شود. ذخایر انرژی به‌شدت کاهش می‌یابد اما مصرف سیر صعودی دارد؛ بنابراین ضرورت سرمایه‌گذاری برای دسترسی به انرژی پاک احساس می‌شود.

وی گفت: در هم‌جوشی یا گداخت هسته‌یی به جای واپاشی هسته‌های بزرگ و هسته‌های کوچک هسته‌های بیش‌تری به هم برخورد می‌کنند و به هسته‌های سنگین‌تر تبدیل و انرژی تولید می‌کنند. مزیت هم‌جوشی هسته‌یی که ریسک پایین حوادث و تولید نکردن پسماند و گازهای گلخانه‌یی است آن را به تنها منبع انرژی در جهان برای آینده تبدیل کرده است. کشورهای پیشرفته به طور انفرادی و جمعی به سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در این زمینه پرداخته‌اند و ایران نیز با تعریف طرح ملی گداخت به این مسیر قدم گذاشته است.

صدیق‌زاده افزود: ‌از زمان شکل‌گیری سازمان انرژی اتمی، تحقیقات در زمینه‌ی گداخت آغاز شده و در آزمایشگاه مجهزی در زمینه‌ی هم‌جوشی وجود دارد که 5 هزار مترمربع فضا را به خود اختصاص داده است و دستگاه‌های تحقیقاتی بزرگ توکامک الوند و دماوند که اولی توسط متخصصان ایرانی ساخته شده و دومی از روسیه خریداری شده است، دارای امتیاز شباهت زیاد به دستگاه طرح بین‌المللی "ایتر" است. دستگاه‌های پژوهشی دیگری مثل دستگاه پلاسمای کانونی فیلیپوف در این پژوهشکده وجود دارد که برای مطالعات هم‌جوشی هسته‌یی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

رییس پژوهشکده‌ی فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی با اشاره به ابلاغ طرح ملی گداخت هسته‌یی گفت: در چند ماه گذشته تحقیقات در پژوهشکده شتاب بیش‌تری گرفته به نحوی که اخیرا موفق به ساخت دو نمونه‌ی ایرانی دستگاه‌های گداخت هسته‌یی پلاسمای کانونی به روش مدر و فیلیپوف و هم‌چنین دستگاه گداخت هسته‌یی به روش محصورسازی الکترواستاتیکی اینرسی شده‌ایم. سیستم‌های کنترلی دستگاه توکامک دماوند توسط دانشمندان ایرانی ارتقاء یافته و سیستم کنترلی منحصر به‌فرد تطبیقی هوشمند برای مطالعات و کنترل پلاسما در دست اتمام است.

صدیق‌زاده با بیان این که قرار داد طرح ملی "طراحی و ساخت رآکتور و نیروگاه آزمایشی گداخت هسته‌یی" در 20 آذر 88 بین سازمان انرژی اتمی و معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری منعقد شد، افزود: در حال حاضر فاز مطالعات و امکان‌سنجی طرح در دست اقدام است و برای انجام این مرحله اقدام به جذب 50 نفر کارشناس نخبه شد. انتخاب این کارشناسان از طریق بررسی پیشینه علمی، فنی، آزمون و مصاحبه به عمل آمد که اکنون در جمع ما حضور دارند.

او ادامه داد: این کارشناسان از بین بیش از سه هزار متقاضی انتخاب شدند؛ هم‌چنین برای آشنایی این همکاران با کلیات علمی ـ فنی طرح ملی گداخت، کلاس‌های آموزشی در نظر گرفته شده است و برنامه‌ی مرتبط با همکاری مراکز دانشگاهی و علمی و فنی معتبر کشور به انجام رسیده است.

رییس پژوهشکده‌ فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی خاطرنشان کرد: برای انتخاب بهترین گزینه‌ی دسترسی به رآکتورهای گداخت هسته‌یی با عنایت به زیرساخت‌های علمی ـ فنی پژوهشکده، پژوهشگاه، سازمان و کشور تمام روش‌های دسترسی به انرژی گداخت هسته‌یی با محوریت روش‌های محصورسازی مغناطیسی و محصورسازی اینرسی مورد بررسی و تحقیق قرار خواهد گرفت.

وی تاکید کرد: ‌پژوهشکده‌ی گداخت روابط علمی ـ فنی گسترده‌ای با نهادهای علمی کشور به‌خصوص دانشگاه‌ها برقرار کرده است و ده‌ها نفر از اساتید دانشگاه‌ها به صورت پاره وقت با این پژوهشکده همکاری می‌کنند.

گداخت هسته‌یی چیست؟

یکی از منابع مهم انرژی در جهان منبع عظیم انرژی خورشیدی است. در خورشید وستارگان از طریق واکنشهای گداخت هسته یی(همجوشی) اتم‌های هیدروژن وعناصر سبک انرژی زیادی که ناشی از تبدیل جرم به انرژی(E=mc2) می باشد، تولید می‌شود. با توجه به این که منابع انرژی فسیلی محدود و رو به پایان است، استفاده از منابع انرژی هسته‌یی می تواند جایگزین خوبی برای آن باشد. چرا که یک گرم تریتیم (یکی از ایزوتوپ‌های هیدروژن) از طریق گداخت هسته یی می تواند معادل نیم تن ذغال سنگ انرژی تولید کند.

شواهد علمی و فنی نشان می دهند که انرژی حاصل از منابع کنونی انرژی در آینده ای نه چندان دور پایان خواهد یافت؛ از این رو بررسی ها و مطالعات گسترده ای جهت دستیابی به منابع انرژی جایگزین صورت گرفته است که هم اکنون نقطه تمرکز آنها بر واکنش ها و راکتورهای گداخت هسته‌یی قرار دارد.

منابع انرژی غیر فسیلی شناخته شده قابل بهره برداری به تنهایی یا در مجموع نمی توانند نیاز فزاینده بشر را به انرژی تامین کنند و هر یک با محدودیت روبرو می باشند؛ به عنوان مثال ذخایر موجود اورانیوم جهان برای استفاده در راکتورهای شکافت با نوترون‌های حرارتی تنها در حد یک سده کفایت می‌کند. راکتورهای هسته‌ای زاینده، انرژی خورشیدی و انرژی حاصل از همجوشی هسته ای تنها روشها و منابع پایان ناپذیر انرژی شناخته شده به شمار مـــی آیند.

انرژی حاصل از همجوشی یا گداخت هسته یی به دلیل وجود منبع سرشار دوتریم ( ایزوتوپ سنگین اتم هیدروژن) موجود در آب اقیانوس‌ها، به تنهایی می تواند نیاز انرژی بشر را با آهنگ فعلی مصرف تا ده‌ها سال تامین کند.

پاکیزگی به معنای پرتوزایی بسیار کمتر و عدم تولید ایزوتوپ‌های عناصر سنگین با نیمه عمر بالا ( پسماندهای هسته‌یی) از مزایای راکتورهای گداخت به شمار می آید، مشکلی که هم اکنون کشور های سازنده و دارای راکتورهای شکافت با آن روبرو هستند.

پژوهش ها در زمینه دستیابی به راکتورهای گداخت هسته ای قریب به نیم قرن است که در سطح دنیا آغاز و همچنان با جدیت دنبال می شود.

گداخت به روش محصور سازی پلاسما با میدانهای مغناطیسی (MCF - Magnetic Confinement Fusion ) نخستین روش مورد توجه پژوهشگران فیزیک گداخت بوده است و انتظار می رود بزودی انرژی کنترل شده گداخت از این طریق محقق شود. به گزارش ایسنا، از سوی دیگر محصور سازی پلاسما تحت اینرسی( ICF -Inertial Confinement Fusion) که به مکانیزم تولید انرژی در ستارگان شباهت دارد روش امیدبخش دیگری است که جلب نظر می کند و احتمال ساخت راکتور گداخت در مقیاس تجاری طی چند دهه آینده به این طریق کمتر از روش محصور سازی مغناطیسی نمی باشد.

در حال حاضر فعالیت‌های پژوهشی مرکز تحقیقات گداخت هسته ای هردو رویکرد MCF و ICF را در بر می‌گیرد.

سابقه تحقیقات تجربی در زمینه محصور سازی مغناطیسی در این مرکز متجاوز از بیست سال، و با عمر پژوهش در حیطه ICF که در نقطه آغاز کار قرار دارد قابل قیاس نمی باشد. به هر روی عرصه تحقیقات و پژوهش در هر دو زمینه بسیار گسترده بوده و موفقیت به همت و تلاش فراوان همکاران وابسته است.

تاریخچه پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی

در ادامه روند پایه ریزی و شکل گیری هسته های اولیه تحقیقاتی که با راه اندازی و بهره برداری از راکتور 5 مگاواتی مرکز اتمی دانشگاه تهران در تاریخ چهارم آذرماه 1346 روی موضوعات گوناگون مرتبط با علوم و فنون هسته‌یی ظهور و بروز می کرده است، جرقـــــه های پی ریزی هسته های اولیه تحقیقاتی روی موضوعات فیزیک پلاسما و گداخت هسته ای نیز در همین زمان بود که شکل گرفته است.

محققانی که در این هسته های اولیه تحقیقاتی روی موضوعات فیزیک پلاسما و گداخت هسته ای فعالیت می‌کردند، سعی کردند تا امکانات و ابزارهای مورد نیاز کارشان را تهیه و برای شروع کار جدی تری در تحقیقات روی موضوعات فیزیک پلاسما و گداخت هسته ای سازماندهی کنند. بعد از تاسیس سازمان انرژی اتمی ایران در سال 1353 کل ساختار و تشکیلات پژوهشی مرکز اتمی دانشگاه تهران به سازمان انرژی اتمی ایران منتقل شد.

پس از تاسیس سازمان انرژی اتمی ایران در سال 1353، گروه فیزیک پلاسما در سال 1354 به عنوان زیرمجموعه‌ای از مرکز تحقیقات هستـه‌یی (پژوهشکده علوم هسته‌یی کنونی) تاسیس سد.

به گزارش ایسنا، فعالیت‌های پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هسته‌یی را از زمان تاسیس (1353) تا زمان حاضر ( آذرماه 1385) می‌توان به چهار دوره تقسیم کرد. دهه 1350 ( 1360 ـ 1353 ) که دوره تاسیس، سازماندهی و ساخت Teta-Pinch Machine بود، دهه 1360 (1370 ـ 1361)، دوره پشتیبانی از جنگ و طراحی و ساخت ماشین توکامک الوند، دهه 1370 (1380 ـ 1371) دوره تبدیل گروه فیزیک پلاسما به مرکز، نصب، راه اندازی و بهره برداری ازماشین توکامک دماوند و دهه 1380 (1385 ـ 1381) دوره تبدیل مرکز تحقیقات گداخت هسته‌یی به پژوهشکده، طراحی و ساخت اولین مجموعه تسهیلات گداخت لیزری 20 ژول تقسیم کرد.