تاریخ و زمان
شنبه 27 آبان 1396   02:19:36
پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی
جمعه 26 آبان 1396 18:02:08
تعداد بازديد اين صفحه: 17299
تعداد بازديد کنندگان سايت: 36419750 تعداد بازديد زيرپورتال: 2205719 اين زيرپورتال امروز: 946 سایت در امروز: 1860 اين صفحه امروز: 1
پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی

آزمایشگاههای گروه پژوهشی پزشکی هسته ای

1- آزمایشگاه تابش دهی با سیکلوترون 
دستگاه شتابدهنده سیکلوترون موجود در این آزمایشگاه قادر به شتاب دادن ذرات پروتون با حداکثر انرژی 30 میلیون الکترون ولت و ذرات دوترون با حداکثر انرژی 15 میلیون الکترون ولت میباشد. با استفاده از این شتابدهنده می‌توان انواع هدفهای جامد، مایع و گاز را جهت تولید رادیوایزوتوپهای گوناگون مورد پرتودهی قرار داد. این رادیو ایزوتوپها در پزشکی، کشاورزی و صنعت کاربرد دارند. از دیگر موارد کاربرد این شتابدهنده استفاده از آن در تحقیقات فیزیک هسته ای است. 

 
2- آزمایشگاه شیمی و رادیوشیمی
این آزمایشگاه شامل هات سلهای متعددی بوده که رادیودارو و رادیوایزوتوپهای مختلفی شامل تالیوم 201- گالیوم 67- ایندیوم 111- کبالت 57 و پالادیوم-103 تولید مینماید.
 
3- آزمایشگاه محلول سازی سترون سازی
    محلولهای مورد نیاز جهت تولید رادیو داروها و رادیوایزوتوپهای در این آزمایشگاه آماده میگردد. ظرف و ویالهای مورد استفاده در این آزمایشگاه سترون میگردند.
 
4- آزمایشگاه الکتروپلیتینگ
    هدفهای جامد مورد استفاده جهت تولید رادیو ایزوتوپها در این آزمایشگاه لایه نشانی میگردد.
5- آزمایشگاه FDG
     جهت تولید فلوئور و FDG  این آزمایشگاه مورد استفاده قرار میگیرد.

 6- آزمایشگاه ید 123 
     ید- 123 از بمباران زنون- 124 که یک هدف گازی است در این آزمایشگاه تولید میگردد.

7- آزمایشگاه کریپتون
     در این آزمایشگاه تولید رادیوداروی کریپتون-m81 انجام میشود که برای تشخیص بیماریهای ریوی مورد استفاده قرار میگیرد.
8- آزمایشگاه پالادیوم 103

تصویر3- آزمایشگاه پالادیوم103-1

تصویر4- آزمایشگاه پالادیوم103-2

9- آزمایشگاه کنترل کیفی رادیوداروها
آزمایشگاه های کنترل کیفیت گروه پژوهشی پزشکی هسته ای انجام امور مربوط به کنترل کیفیت رادیو داروهای تولید شده را به عهده دارد. این آزمایشگاه مجهز به تجهیزاتی نظیر پلاروگرافی، گاما اسپکترومتر، اسپکترومتر U.V ،  FTIR، TLC ، HPLC و تجهیزات مورد نیاز تست بیولوژیک است. نمونه برداری و انجام آزمایشات روی مواد اولیه، مواد حد واسط و محصول نهایی از عمده وظایف اصلی گروه کنترل کیفیت می باشد. کنترل کیفیت شامل کنترل فیزیکی و شیمیایی و کنترل بیولوژیک میباشد. تمامی تست های ذکر شده مطابق با استاندارد دارویی آمریکاUnited states Pharmacopoeia -2005 (USP) انجام می شود.
مسئول کنترل کیفیت اطمینان می دهد که آزمایشات لازم برروی پرتوداروها انجام، و سلامت محصولات تولید شده مطابق با استاندارد های معتبر بین المللی می باشد و انتقال آنها را به مراکز پزشکی هسته ای تایید می نماید، در غیر این صورت از عرضه آنها جلوگیری می شود. 

تصویر5- آزمایشگاه کنترل کیفی رادیو داروها

تصویر6- آزمایشگاه کنترل کیفی رادیو داروها

 

تصویر1- آزمایشگاه پرتودهی با سیکلوترون1

تصویر2- آزمایشگاه پرتودهی با سیکلوترون2

10- آزمایشگاه تصویربرداری پزشکی هسته ای
هدف فعالیت تحقیقاتی در امر پزشکی هستهای، انجام تحقیقات، فعالیت و همکاری با دانشگاها و سایر مراکز تحقیقاتی کشور در امر بهینه سازی تصویربرداری، نرم افزارهای کامپیوتری در تشخیص بیماریها میباشد. و نیز در موارد تولید رادیو داروها جدید در تصویر برداری و تعیین جایگاه و توزیع مواد رادیواکتیو در بدن کمک میکند.
11- آزمایشگاه نشاندارسازی و رادیو بیولوژی
با توجه به پیشرفتهای نوین در علم پزشکی هسته ای و تصویربرداری ملکولی و نیاز روز افزون مراکز تحقیقاتی/درمانی کشور به کیتها و مواد بیوشیمیایی و بیولژیک مورد استفاده در این علوم آزمایشگاه نشاندارسازی با استفاده از رادیوایزوتوپهای حاصل از سیکلوترون به تهیه پاره ای از محصولات تخصصی و فوق تخصصی برای مقاصد پزوهشی و مصرفی در جامعه پزشکی می پردازد.
الف) رادیوداروها و ترکیبات نشاندارمورد استفاده در PET مانند , Cu-PTSMCu-ATSM
ب) کیتهای پپتیدی و پروتیینی مانند کیت انتی بادی پلی کلونال – تتراکوزاکتاید - گونادورلین. بوسرلین و... که قابل نشاندارسازی با گالیوم-67 و ایندیوم-111 میباشند.

تصویر7- آزمایشگاه نشاندارسازی و رادیوبیولوژی

تصویر8- آزمایشگاه نشاندارسازی و رادیوبیولوژی

تصویر9- آزمایشگاه نشاندارسازی و رادیوبیولوژی

12- آزمایشگاه هسته ای
هدف : ارائه خدمات و سرویس به آزمایشگاه کنترل کیفی در خصوص اندازه گیری خلوص رادیو هسته ای پرتو داروهای تولید شده جهت مقاصد پزشکی و همچنین انجام امور تحقیقاتی در حوزه فیزیک و مهندسی هستهای. آزمایشگاه اندازه گیری هسته ای شامل آشکار ساز سنتیلاتور مایع برای اندازهگیری بیناب نوترونها همچنین سنتیلاتور جامد جهت اندازهگیری بیناب چشمه های گاما و بتا میباشد و در خصوص اندازهگیری ذرات باردار از یک آشکار ساز سد سطحی میتوان بهره برد. از دیگر آشکار سازهای مورد استفاده در این آزمایشگاه آشکارساز فوق خالص ژرمانیومی با بازده 10% میباشد که بسیار مناسب جهت طیف سنجی پرتو گاما با قدرت تمیز دهندگی بالا میباشد.
13- آزمایشگاه تحقیقاتی پرتودرمانی
 هدف کاربرد اثر درمانی رادیوایزوتوپها در بیماریهای گوناگون صعب العلاج که با همکاریآزمایشگاهای نشاندارسازی – کنترل کیفی، تصویر برداری و فیزیک بهداشت عمل میکند. با تجهیز آزمایشگاه فعالیت تحقیقاتی آزمایشگاه با مراکز دانشگاهی و درمانی بر روی رادیوایزوتوپهای موجود و قابل دسترس آغاز می گردد.

آزمایشگاههای گروه پژوهشی کشاورزی هسته ای 


1-آزمایشگاه خاک و تغذیه گیاهی
آزمایشگاه حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه گروه کشاورزی هسته‌ای مکمل آزمایشگاه ردیابی ایزوتوپ ازت-15 بوده و با امکانات و ادوات موجود در آن می‌توان مراحل آماده‌سازی نمونه‌های بیولوژیکی را جهت بررسی نسبت ایزوتوپی انجام داد. از قابلیتهای دیگر این آزمایشگاه:
  1. اندازه‌گیری ازت کل نمونه گیاهی
  2. اندازه ‌گیری سدیم و پتاسیم با دستگاه فلیم فتومتر
  3. اندازه‌گیری یونهای کربنات و بی‌کربنات
  4. اندازه‌گیری ازت نیتراته و آمونیاکی در خاک
  5. اندازه‌گیری بافت خاک به روش هیدرومتر
  6. اندازه‌گیری فسفر کل خاک
  7. اندازه‌گیری هدایت الکتریکی و PH   خاک
  8. اندازه‌گیری آهک و کلر در نمونه های خاک تجهیزات مهم شامل دستگاههای PHمتر و EC سنج-نوترون متر- دستگاه هضم 40تایی نمونه‌های ازت- دستگاه نیمه اتوماتیک تقطیر نمونه‌های ازت .
2- آزمایشگاه ردیابی ایزوتوپ نیتروژن 15 
روشهای ارزیابی نسبت ایزوتوپی 14N/15N طیف سنجی نوری و جرمی هستند که در این آزمایشگاه با استفاده از دستگاه اسپکترومتر گسیليٍNOI7C این ارزیابی صورت می گیرد. لازم به ذکر است که این ارزیابی ها از سال 2003 تا کنون با تایید کنترل کیفی آ‍ژانس بین المللی انر‍ی اتمی صورت می گیرد و این آزمایشگاه جزئ 4 آزمایشگاه رتبه اول ان آزمون می باشد.

تصویر10- دستگاه اسپکترومتر گسیلیNO17C
3- آزمایشگاه اصلاح نباتات (کشت بافت)
از سال 1370 در گروه پژوهشی کشاورزی هسته‌ای استفاده از تکنیک‌های پیشرفته کشت بافت مانند کشت پرچم در گندم و جو، ریزازدیادی در سیب‌زمینی،کشت بافت و پیوند مریستم درنارنگی، ریزازدیادی گیاهان زینتی و تلفیق آنها با روشهای هسته‌ای بمنظور ایجاد و تثبیت صفات مطلوب زراعی و ا یجاد تنوع ژنتیکی در حال انجام می‌باشد.
4- آزمایشگاه مارکرهای مولکولی
آزمایشگاه مارکرهای مولکولی از سال 1381 با هدف بهره‌گیری از نشانگرهای مولکولی در گزینش لاینهای موتانت و انتخاب با کارائی بالای صفات موتانت در گروه تحقیقات کشاورزی هسته‌ای ایجاد شد.
 
تجهیزات مهم شامل:
●سانتریفوژ یخچال دار
●ماشین
PCR
دستگاه الکتروفورز افقی / عمودی
● اسپکتروفتومتر
5- آزمایشگاه کنترل آفات و ژنتیک حشرات
مهمترین فعالیتهای قابل انجام در این آزمایشگاه شامل:
·         مطالعه تغییرات ژنتیکی و کروموزومی سلولهای پرتو دیده
·         مطالعه تغییرات سلولی و مولکولی حشرات پرتودیده
·         بررسی امکان ایجاد جهشهای مناسب و مثبت در جهت بقای حشرات مفید با استفاده از پرتو گاما
·         مطالعات سیتوژنتیک مولکولی در حشرات پرتو دیده
·         مدیریت و کنترل آفات درختان میوه و گیاهان زراعی از طریق اجرای سیستم نر عقیمی حشرات با بکارگیری اشعه گاما
·         کنترل آفات در محصولات انباری
تجهیزات مهم شامل: بینوکولر 2 عدد-دستگاه تبخیر کننده دوار-همزن اولتراتوراکس-انکوباتور ELE-دستگاه بسته بندی
6- آزمایشگاه بیماریهای گیاهی و علف های هرز
مهمترین اهداف این آزمایشگاه شامل:
·         کاربرد پرتوتابی به منظور کنترل بیماریهای پس از برداشت
·         ایجاد موتانتهای غیر بیماریزا به منظور کنترل بیولوژیکی پاتوژنهای گیاهی
·         استفاده از تکنیک ردیابی علف کش های نشاندار در بررسی نحوة عمل و بهترین زمان کاربرد ترکیبات شیمیایی در کنترل علف های هرز
تجهیزات مهم شامل:
لامینار 
● آون 
● انکوباتور 
● اتوکلاو

تصویر11- آزمایشگاه بیماری های گیاهی و علفهای هرز

7- آزمایشگاه بهداشت فرآورده‌های دام، طیور و آبزیان
این آزمایشگاه دارای خانه حیوانات، انکوباتور، لامینار، میکروسکوپ مجهز به کامپیوتر و سانتریفیوژ می‌باشد. بیشتر فعالیتهای این آزمایشگاه در راستای سیتوژنتیک دامی و کشت سلولی حیوانی تجهیز شده است.
وظایف:
1-      استفاده از تکنیک پرتودهی در تولید رادیو واکسنهای مختلف
2-      اصلاح نژاد دام
3-      تشخیص بیماریهای دامی
4-      تغذیه دام
5-      کنترل و پیشگیری بیماریهای دامی
6-      استفاده از تکنیک پرتودهی در افزایش تولیدات دامی
تجهیزات مهم شامل: سانتریفوژ-گرم خانه-لامینار-میکروسکوپ-همزن مغناطیسی-PH متر , خانة حیوانات که خود شامل اتاق نگهداری خرگوش و خوکچه، اتاق نگهداری موش و موش صحرایی اتاق کالبد گشایی و انبار نگهداری مواد غذایی است.

تصویر12-آزمایشگاه بهداشت فرآورده های دام،طیور و آبزیان 

تصویر13-آزمایشگاه بهداشت فرآورده های دام،طیور و آبزیان 

تصویر14-آزمایشگاه بهداشت فرآورده های دام،طیور و آبزیان 

8- آزمایشگاه پرتو تابی، دزیمتری و شمارش ردیاب های رادیو اکتیو
در این آزمایشگاه سرویس ‌دهی و همکاری در اجرای پروژه‌های مختلف تحقیقاتی در زمینه‌های پرتودهی با پرتو گاما، دزیمتری، استفاده از روش ردیابی رادیوایزوتوپها در کشاورزی، آنالیز نمونه‌ها به روش اسپکتروفوتومتریک و شمارش عناصر رادیو اکتیو در محصولات مختلف صورت می گیرد.
تجهیزات مهم شامل:
دستگاه پرتودهی گاماسل-شمارنده بتا -اسپکتروفوتومتر- -شمارنده سنتیلاسیون مایع

آزمایشگاه‌های گروه پژوهشی دزیمتری و مونیتورینگ پرتوها

 

 







 
 




1- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری

تصویر15- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری


2- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری استاندارد ثانویه (SSDL)

تصویر16- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری استاندارد ثانویه

3- آزمایشگاه تحقیقات مونیتورینگ پرتوها

تصویر17- آزمایشگاه تحقیقات مونیتورینگ پرتوها


4- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری نوترون

تصویر18- آزمایشگاه تحقیقات دزیمتری نوترون


5- آزمایشگاه تحقیقات الکترونیک هسته‌ای

تصویر19- آزمایشگاه تحقیقات الکترونیک هسته ای


آزمایشگاههای گروه پژوهشی ایزوتوپ ها
 

1- آزمایشگاه تحقیقات ایزوتوپ های پایدار
1-1 - جداکننده الکترومغناطیسی ایزوتوپها (EMIS)
Ø       جداسازی ایزوتوپهای پایدار به روش الکترومغناطیسی .

تصویر20- آزمایشگاه تحقیقات ایزوتوپهای پایدار-1

تصویر21- آزمایشگاه تحقیقات ایزوتوپهای پایدار-2


2- آزمایشگاه تحقیقات و توسعه پرتوهای یونی 
       2-1- آزمایشگاه کاشت یون ولایه نشانی به روش کندو پاش یونی
Ø    دستگاه MBM با تغییر خواص فیزیکی ، شیمیائی ، نوری و مکانیکی مواد در خلأ قادر به ایجاد اصلاحات در سطح آنها میباشد. این دستگاه شامل 3 نوع چشمه بمباران میباشد.
Ø       چشمة یونی با انرژی 110keV و با جریان 20mA جهت کاشت یون
Ø       چشمة کندوپاش یونی با انرژی 10keV و جریان 50mA برای پوشش دهی
Ø       چشمة الکترونی با توان 1kW برای بمباران الکترونی و تمیز کردن سطح
 
       2-2- آزمایشگاه پوشش دهی یونی
 
Ø    با استفاده از این سیستم می توان لایه های نازک و یکنواختی از فلزات و ترکیبات مختلف بر روی زیرلایهها ایجاد نمود. از آنجا که پوششهای ایجاد شده به روش HCD خواص مطلوبی از خود نشان میدهند
 
       2-3- آزمایشگاه لایه نشانی به روش کندو پاش مغناطیسی
 در این تکنیک پدیده کندوپاش، در حضور میدان مغناطیسی دائمی صورت می‌گیرد. این میدان سبب افزایش احتمال یونیزاسیون و چگالی پلاسما در همسایگی هدف می‌گردد.

تصویر22- آزمایشگاه لایه نشانی به روش کندوپاش مغناطیسی

 تصویر23- آزمایشگاه لایه نشانی به روش کندوپاش مغناطیسی


         2-4- آزمایشگاه لایه نشانی به روش تبخیر در خلأ
در این روش، تبخیر به روش مقاومتی- حرارتی میباشد که با اعمال جریان الکتریسیته به دو سر بوته ماده مورد نظر تبخیر یا تصعید می گیرد. درلایه نشانی به روش تبخیری، لایههای نازکی از فلزات ( خالص و آلیاژ) نیمه‌هادیها، دی‌الکتریک، عناصر و ترکیبات شیمیائی گوناگون را میتوان انباشت نمود.

3- آزمایشگاه تخلیص شیمیایی وکنترل کیفیت ایزوتوپ ها
 3-1-آزمایشگاه الکترولیز
ایزوتوپهای جداسازی شده پس از جمعآوری در پاکتهای مسی به روش شیمیایی تصفیه و باز فرآوری می شود که یکی از مراحل تصفیه شیمیایی ایزوتوپها جدا سازی برخی از عناصر به روش الکترولیز می‌باشد.

تصویر24-آزمایشگاه الکترولیز-1

تصویر25-آزمایشگاه الکترولیز-2


3-2- آزمایشگاه تصفیه شیمیایی ایزوتوپها
ایزوتوپهای جداسازی شده پس از جمع آوری در پاکتهای مسی به روش شیمیایی تصفیه و باز فرآوری می شود.
 
3-3-آزمایشگاه حرارتی
نمونه‌ها در این آزمایشگاه حرارت داده شده و رفتار حرارتی آنها بررسی می شود. 
 
3-4- آزمایشگاه طیف سنجی نشری/پلاسمای جفت شده القایی
تعیین خلوص عنصری نمونه‌ها با دقت ppm و ppb در این آزمایشگاه انجام میشود. 

تصویر26-پزمایشگاه طیف سنجی نشری/پلاسمای جفت شده القایی-1

تصویر27-پزمایشگاه طیف سنجی نشری/پلاسمای جفت شده القایی-2


3-5-آزمایشگاه طیف سنجی جرمی
تعیین خلوص ایزوتوپی نمونهها با چشمه یونی حرارتی و آنالیزور مغناطیسی شعاعی با شعاع انحراف ثابت در این آزمایشگاه انجام میشود.
  
3-6- آزمایشگاه طیف سنجی نشری افروزشی(GDS)
جهت آنالیز عنصری نمونههای جامد بصورت هادی و نیمه هادی از این دستگاه استفاده میشود در این روش علاوه بر تجزیه نمونه از نظر درصد عناصر موجود در سطح می‌توان تغییرات میزان عناصر از سطح به عمق ماده را مشخص نمود.

تصویر28-آزمایشگاه طیف سنجی نشری افروزشی(GDS)

تصویر29-آزمایشگاه طیف سنجی نشری افروزشی(GDS)


3-7- آزمایشگاه طیف سنجی جرمی/ گاز کروماتوگرافی((GC-MS
برای آنالیز ترکیبات آلی مانند آمینو اسیدها، پستیسایدها، روغنهای تجارتی، اسیدها، الکلها و... استفاده می شود. از قابلیتهای منحصر به فرد این دستگاه ارائه طیف ایزوتوپی عناصر و ترکیبات می باشد.
 
3-8-آزمایشگاه سل – ژل
برای تهیه اکسیدهای فلزی خالص بصورت پودر و یا لایه نازک و همچنین کمپوزیتهای شیشه – سرامیک از این تکنیک بهره گرفته می شود.
 
4-آزمایشگاه طراحی و ساخت
4-1- آزمایشگاه تحقیق و توسعه (R&D)
Ø       تحقیق و توسعه در زمینه پلاسما، خلأ، لایه نشانی، مهندسی یون و طراحی و ساخت سیستمهای مرتبط با آنها همانند Plasma Nitriding،Diffusion Pump،Vapour Coating، Vacuum Furnace وUnbalanced Magnetron Sputtering
5- آزمایشگاه تحقیق و توسعه رادیو ایزوتوپها
اهداف کنونی مورد نظر برای تحقیق در آزمایشگاه رادیو ایزوتوپ
 
Ø        ″Targetry″ تهیه اهداف مورد نظر برای تولید رادیوایزوتوپهای تشخیصی و درمانی مورد استفاده در زمینه پزشکی هسته‌ای.
Ø       بررسی پروسه‌های جداسازی رادیو شیمیایی برای تولید رادیو ایزوتوپهای جدید.
استفاده از رادیو ایزوتوپها به عنوان ردیاب ″Tracer ″ برای اندازه‌گیری، بررسی و بهینه نمودن مراحل مختلف پروسه‌های تصفیه شیمیایی ایزوتوپهای جداسازی شده.