لوگو سایت

شرکت مادر تخصصی تولید مواد اولیه و سوخت هسته‌ای ایران و شرکت‌های حوزه چرخه ‌سوخت
این شرکت اهداف خود را در زمینه‌ اکتشاف، استخراج و کانه‌آرایی مواد اولیه مورد نیاز صنعت هسته‌ای و تولید و تأمین کیک زرد با همکاری شرکت اکتشاف و تأمین مواد اولیه صنعت هسته‌ای ایران (امکا) و در زمینه تبدیل و بازتبدیل اورانیوم و ساخت غلاف، میله و مجتمع سوخت با همکاری شرکت فرآوری اورانیوم و تولید سوخت هسته‌ای ایران (فاتسا) و شرکت سوخت راکتورهای هسته‌ای (سوره) و در زمینه مدیریت پسمان‌های پرتوزای حاصل از نیروگاه‌های صنعت هسته‌ای، مراکز و راکتورهای تحقیقاتی، مراکز پزشکی هسته‌ای و صنعتی و تأسیسات چرخه سوخت هسته‌ای با همکاری شرکت مدیریت پسماند پرتوزای ایران می‌نماید.
در سال 1383 به منظور توسعه فعالیت‌های چرخه‌ سوخت هسته‌ای کشور، وظایف معاونت سوخت سابق سازمان انرژی اتمی به شرکت مادر تخصصی تولید مواد اولیه و سوخت هسته‌ای ایران منتقل گردید. این شرکت به عنوان کارگزار سازمان انرژی اتمی ایران با هدف ساماندهی، سیاست‌گذاری، راهبری و اجرای فعالیت‌های مرتبط با تولید و تامین سوخت هسته‌ای در حوزه‌های اکتشاف، استخراج، استحصال، فرآوری، ساخت مجتمع سوخت و مدیریت پسمان‌های پرتوزای کشور و همچنین بهره‌برداری تاسیسات چرخه سوخت هسته‌ای تاسیس گردید.
 
معرفی چرخه‌ سوخت هسته‌ای
 
چرخه سوخت هسته‌ای به مجموعه فعالیت‌هایی اطلاق می‌گردد که به منظور تهیه مواد اولیه و تبدیل آن به سوخت ایمن، مطمئن و اقتصادی مورد نیاز راکتورهای هسته‌ای و نهایتاً مدیریت پسمان‌های تولید شده صورت می‌گیرد. بر اساس اطلاعات سال 2016 آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، 10 کشور روسیه، چین، آرژانتین، برزیل، فرانسه، ژاپن، پاکستان، آفریقای جنوبی، آمریکا و انگلستان دارای چرخه سوخت هسته‌ای کامل شامل تولید کیک زرد، فرآوری اورانیوم، غنی‌سازی اورانیوم و ساخت مجتمع سوخت اورانیومی می‌باشند. کشور ما نیز دارای تمام تأسیسات مذکور می‌باشد. در این قسمت بخش‌های اصلی چرخه سوخت هسته‌ای به صورت مختصر توضیح داده می‌شود.
 
اکتشاف 
 
اولین گام در زنجیره چرخه سوخت هسته‌ای، اکتشاف منابع طبیعی پرتوزا، از طبیعت می‌باشد که مبتنی بر دانش فنی و شناخت از رفتار اورانیوم در محیط‌های زمین‌شناسی گوناگون، بکارگیری از اصول مهندسی ژئوشیمی، ژئوفیزیک و مطالعات سطحی و تحت‌الارضی در گستره کشور عزیزمان ایران است. مدیریت اکتشاف بر پایه استانداردهای جهانی، نسبت به اجرای پروژه‌های اکتشافی در چهارچوب فازهای شناسایی، پی‌جویی، مقدماتی، نیمه تفصیلی و تفصیلی اقدام نموده و با استفاده از روش‌های ژئوفیزیک هوایی و زمینی، برداشت‌های رادیومتری و اسپکترومتری، مطالعات نوین ژئوشیمی و هیدروژئوشیمی، مطالعات پتروگرافی، مینرالوگرافی و اتورادیوگرافی، انجام حفریات سطحی، گمانه‌های اکتشافی اقدام به انجام مطالعات فنی- اقتصادی و تعیین منابع و ذخایر اورانیوم در رده‌های استاندارد مورد تأیید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌نماید.

استخراج معادن اورانیوم
در حال تکمیل...

تولید کنستانتره اورانیوم

سنگ معدن اورانیوم به عنوان محصول معدن و به عنوان ماده اولیه به کارخانه کانه‌آرایی برای تولید کیک زرد (U3O8) ارسال می‌گردد. سنگ معدن اورانیوم طی عملیات مختلف تغلیظ یافته و تبدیل به کنستانتره اورانیوم می‌گردد. در کشورمان کارخانه‌های مجتمع تولید اکسید اورانیوم اردکان (شهید رضایی‌نژاد) با ظرفیت 36 تن در سال فعال و مجتمع تولید اکسید اورانیوم بندرعباس با خروجی 120 تن و ظرفیت 5/8 تن در سال (در حال حاضر غیرفعال) وجود دارند.
 
فرآوری و تولید محصولات مختلف اورانیوم

در این بخش از چرخه سوخت هسته‌ای در کارخانه فرآوری اورانیوم (UCF)، محصولات مختلف مورد نیاز صنعت هسته‌ای به شرح ذیل تولید می‌گردد:
  1. هگزافلورید اورانیوم طبیعی (UF6N) در فرآیند فرآوری از کنستانتره اورانیوم
  2. دی‌اکسید اورانیوم طبیعی (UO2N) در فرآیند فرآوری از کنستانتره اورانیوم
  3. دی‌اکسید اورانیوم غنی‌شده (UO2<5%) در فرآیند فرآوری از محصول کارخانه غنی‌سازی (UF6<5%)

تولید ورق، لوله، میلگرد و اسفنج زیرکونیوم

مجتمع‌های سوخت در درون راکتور‌ها تحت شرایط سختی از نظر حرارت، فشار، تابش نوترون و پرتو گاما قرار می‌گیرند و باید برای مدت طولانی این شرایط را تحمل نمایند، لذا غلاف سوخت و اسکلت مجتمع سوخت این نوع راکتورها را از فلز زیرکونیوم و آلیاژهای آن می‌سازند.


تولید مجتمع سوخت هسته‌ای

در این بخش از چرخه سوخت هسته‌ای مجتمع‌های سوخت به منظور قرار گرفتن در قلب راکتور به شرح ذیل تولید می‌گردد:
  • مجتمع سوخت میله‌ای
برای این مجتمع سوخت ابتدا پودر دی‌اکسید اورانیوم از کارخانه UCF و غلاف‌های زیرکونیوم از کارخانه ZPP دریافت شده، سپس در کارخانه دیگری به نام کارخانه تولید بسته‌های سوخت (FMP)، میله‌های سوخت تولید می‌گردند و سپس در درون اسکلت مونتاژ و مجتمع‌های سوخت میله‌ای تولید می‌شوند.
  • مجتمع سوخت صفحه‌ای
برای تولید مجتمع سوخت صفحه‌ای، میت (خوراک U3O8 با غنای 20 درصد به همراه پودر آلومینیوم) و صفحات آلومینیومی با گرید هسته‌ای تبدیل به صفحات سوخت می‌گردد و در انتها این صفحات سوخت در اسکلت طراحی شده مونتاژ گردیده و مجتمع‌های سوخت صفحه‌ای راکتور تحقیقاتی تهران تولید می‌شوند.

پسمانداری هسته‌ای
مواد غیرقابل استفاده یا برگشتی از مراحل مختلف فعالیت‌های هسته‌ای که آلوده به مواد پرتوزا بوده و فاقد ارزش اقتصادی می‌باشد را پسماند یا زباله رادیواکتیو می‌نامند. عمده‌ترین تولید کننده پسماند‌های پرتوزا، نیروگاه‌های هسته‌ای می‌باشند ولی مراکز دیگری از جمله مراکز تحقیقاتی هسته‌ای، مراکز پزشکی و صنعتی کشور مانند بیمارستان‌ها، راکتور‌های تحقیقاتی هسته‌ای و تأسیسات چرخه سوخت هسته‌ای نیز در تولید پسماندهای هسته‌ای سهم قابل توجهی دارند.
در این راستا شرکت مدیریت پسماند پرتوزای ایران مسئولیت انجام فعالیت‌های اجرایی، عملیاتی و کارگزاری در جهت تحقق برنامه‌های شرکت مادر تخصصی تولید مواد اولیه و سوخت هسته‌ای ایران در زمینه مدیریت پسماندهای پرتوزا و چشمه‌های بسته مصرف شده حاصل از صنعت هسته‌ای و سایر صنایع کشور، طراحی و ساخت، نصب، بهره‌برداری و از کاراندازی تاسیسات و تجهیزات لازم جهت مدیریت پسماندهای پرتوزا در سطح کشور، در کلیه مراحل جمع‌آوری، انتقال، آمایش، نگهداری و دفن و همچنین واردات، صادرات، خرید و فروش تجهیزات و صدور خدمات و سایر موارد مرتبط را برعهده دارد.
login